Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2015

Μύθοι και αλήθειες για το ελαιόλαδο

Μύθος No 1 
Το λάδι του χωριού μου στον τενεκέ είναι το καλύτερο λάδι που υπάρχει. Αμφίβολο, αν και όλοι πιστεύουμε ακόμα ότι ο «μπάρμπας στο χωριό» βγάζει όχι μόνο το καλύτερο ελαιόλαδο αλλά και το καλύτερο τυρί και τις καλύτερες χυλοπίτες και τα φοβερότερα λουκάνικα. Δεν είναι, όμως, πάντα έτσι, ούτε μπορούμε ό,τι μαγειρεύουμε ή παράγουμε στο σπίτι μας να το διακινούμε ελεύθερα στο εμπόριο, χωρίς ειδικές άδειες, πιστοποιήσεις ασφάλειας και ποιότητας (π.χ. HACCP, ISO κ.λπ.). Συνεπώς, ο δεκαεπτάκιλος τενεκές μπορεί να είναι μία από τις πιο διαδεδομένες συσκευασίες (και παραδόξως η πιο δημοφιλής στη χώρα μας, αφού μέχρι και καλλιτεχνικά έχει αποτυπωθεί σε τσάντες και τουριστικά μπλουζάκια), χωρίς όμως αυτό να εγγυάται τίποτα απολύτως για την ποιότητα του λαδιού. Επιπλέον, ο δεκαεπτάκιλος τενεκές, πέραν του ότι είναι παράνομος (δεν επιτρέπεται από τη νομοθεσία να κυκλοφορεί τυποποιημένο ελαιόλαδο σε συσκευασία άνω των 5 λίτρων), είναι και ο πλέον εύκολος τρόπος να νοθευτεί το ελαιόλαδο λόγω της μεγάλης συσκευασίας. Το χύμα ανώνυμο προϊόν δεν αναγράφει ημερομηνία λήξης, δεν υπόκειται σε ποιοτικούς ελέγχους, δεν εγγυάται κανείς την ποιότητα και γνησιότητά του και εύκολα μπορεί να πέσει θύμα ανεύθυνων παρεμβάσεων από μεσάζοντες. Επτά στα 10 δείγματα χύμα ελαιόλαδου σε τενεκέ 17 κιλών που εξετάστηκαν (στην Ελλάδα) βρέθηκαν μη κανονικά, ποιοτικά υποβαθμισμένα ή ακατάλληλα, λόγω νοθείας, υψηλής οξύτητας, οξείδωσης ή εκτροπής από τις νόμιμες προδιαγραφές (πηγή ΣΕΒΙΤΕΛ). Το καλό λάδι, λοιπόν, μπορεί όντως να παράγεται από κάποιον μικρό ελαιοπαραγωγό που γνωρίζετε, αλλά αυτό δεν είναι η μόνη εγγύηση που χρειάζεστε κι αυτό γιατί το ελαιόλαδο περνάει πολλά στάδια μέχρι να φτάσει σ' εσάς ασφαλές και γευστικό. Θα πρέπει ο παραγωγός να έχει εφαρμόσει ορθές πρακτικές σε όλα τα στάδια (συγκομιδή, ελαιοτριβείο, αποθήκευση, τυποποίηση). Μόνο εάν γνωρίζετε αυτές τις πρακτικές που εφάρμοσε ο παραγωγός σε κάθε στάδιο, από τη συγκομιδή μέχρι την επεξεργασία και τη συσκευασία, μπορείτε με σιγουριά να πείτε ότι το λάδι σας είναι καλό. Είναι λίγοι, πάντως, οι παραγωγοί εκείνοι που κάνουν σωστή δουλειά σε κάθε στάδιο, θυσιάζοντας στο όνομα της ποιότητας και της γεύσης κάποια παραπάνω κιλά ελαιόλαδου που θα έβγαζαν αν έκαναν κάποιους συμβιβασμούς κατά την επεξεργασία του. Επίσης, το ελαιόλαδο από τον δεκαεπτάκιλο τενεκέ, όταν προορίζεται για οικιακή χρήση και μένει μέσα στον τενεκέ πολύ καιρό, υφίσταται αλλοιώσεις, οξυγονοποίηση κάθε φορά που τρομπάρεται για να μεταγγιστεί. Αν, παρ' όλα αυτά, εξακολουθείτε να αγοράζετε ελαιόλαδο σε τενεκέ, τουλάχιστον μεταγγίστε το αμέσως μόλις το παραλάβετε σε γυάλινα μπουκάλια, γεμίστε κάθε μπουκάλι μέχρι το στόμιο και κρατήστε το καλά κλεισμένο, μακριά από φως και υψηλές θερμοκρασίες και μακριά από σκόρδα ή κρεμμύδια (το ελαιόλαδο εύκολα απορροφά τις μυρωδιές της κουζίνας!), όπως θα κάνατε με πολλά άλλα τρόφιμα που χρησιμοποιείτε καθημερινά.   Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO   

Μύθος No 2 
Ο μικρός παραγωγός βγάζει πάντα πιο γευστικό ελαιόλαδο απ' ό,τι μια μεγάλη εταιρεία τροφίμων. Η γεύση στο ελαιόλαδο δεν έχει απολύτως καμία σχέση με το μέγεθος του ελαιοτριβείου ή της επιχείρησης που το συσκευάζει ή το διακινεί. Μάλιστα, σε πρόσφατη διεθνή έκθεση στην Αθήνα, τα 18 από τα 30 ελαιόλαδα που συμμετείχαν χαρακτηρίστηκαν από έμπειρους δοκιμαστές ακατάλληλα να φέρουν τον χαρακτηρισμό «έξτρα παρθένο ελαιόλαδο. Όλα, δε, ήταν από προσπάθειες νέων και μικρών παραγωγών που επέλεξαν, δυστυχώς, να επενδύσουν πολύ περισσότερα σε μια κομψή φιάλη ή μια όμορφη ετικέτα, παρά στην επιμόρφωσή τους και στην προσεκτική επεξεργασία του ελαιόλαδού τους σε όλα τα στάδια. Οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις μπορεί όντως να δίνουν περισσότερη έμφαση στη μακροβιότητα ή στην ασφάλεια του προϊόντος τους, θυσιάζοντας ενίοτε κάποιες ιδιαίτερες γευστικές νότες που εξασφαλίζει ένας μικρότερος παραγωγός, του οποίου όμως το ελαιόλαδο μπορεί να χάσει γρήγορα τα ιδιαίτερα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του, αν δεν έχουν εφαρμοστεί οι ορθές πρακτικές σε όλα τα στάδια παραγωγής και επεξεργασίας. Ο μεγάλος παραγωγός δεν θα ρισκάρει πρακτικές που θα ταγγίσουν το λάδι του, θα αλλοιώσουν τη γεύση του ή θα απογοητεύσουν τον καταναλωτή που περιμένει μια συγκεκριμένη γεύση από κάθε φίρμα. Η ποιότητα του ελαιόλαδου έγκειται, τελικά, στο πόσο προσεκτικά μεταχειρίστηκε ο μικρός ή ο μεγάλος παραγωγός τις ελιές του, από το δέντρο μέχρι την εμφιάλωσή του. Ως καταναλωτές, πάντως, πρέπει να διαβάζουμε την ετικέτα κάθε ελαιόλαδου και να κοιτάμε δύο βασικά πράγματα: πρώτον, την κατηγορία του ελαιόλαδου (επιλέγουμε μόνο έξτρα παρθένο ελαιόλαδο) και, δεύτερον, την ημερομηνία διατήρησής του. Πολλοί κοιτούν μόνον την οξύτητα (όσο πιο χαμηλή, τόσο καλύτερο το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο), αλλά αυτός ίσως είναι ένας ακόμα μύθος, μια και υπάρχουν κι άλλες θετικές ιδιότητες (όπως το φρουτώδες, το πικρό και πικάντικο) που θα έπρεπε να αναζητούμε. Επίσης, το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο δεν πρέπει να έχει καμία αρνητική ιδιότητα (μούργα, ταγγό, κρασώδες, μεταλλικό ή μουχλιασμένο). Σύνηθες είναι το φαινόμενο να δοκιμάζουμε, στα σεμινάριά μας ή σε εκθέσεις, αυθαίρετα χαρακτηρισμένα «εξαιρετικά παρθένα» ελαιόλαδα, ενώ, επειδή υπάρχει ανίχνευση αρνητικής ιδιότητας, θα πρέπει να καταταγούν σε άλλη κατηγορία.
   
Μύθος No 3 
Το καλό ελαιόλαδο δεν λήγει ποτέ. Ναι, δύσκολα θα πάθουμε κάτι από ένα λάδι που έχει συσκευαστεί πέρσι ή πρόπερσι. Άλλωστε, το ελαιόλαδο χρησιμοποιείται και ως συντηρητής τροφίμων. Το θέμα, όμως, είναι να κρατά την ιδιότητα του εξαιρετικά παρθένου, να έχει δηλαδή εξαιρετικό άρωμα και γεύση, να έχει μαζευτεί νωρίς (τον Νοέμβριο, που η ωρίμανση φτάνει έως το 75% του καρπού), να έχει πάει στο ελαιοτριβείο την ίδια ημέρα μέσα σε αεριζόμενα πλαστικά τελάρα (όχι σακιά), να έχει αυθημερόν συνθλιβεί σωστά, πλυθεί και επεξεργαστεί με λίγο καθαρό και κρύο νερό, ώστε να κρατήσει τα ωφέλιμα και οργανοληπτικά του χαρακτηριστικά ακέραια. Τότε, ναι, το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο (αυτό δηλαδή που δεν έχει κανένα οργανοληπτικό ψεγάδι) μπορεί να διατηρηθεί έως και δύο χρόνια σε σκοτεινό, καλά αεριζόμενο χώρο, σε χαμηλές θερμοκρασίες μέχρι 20 °Κελσίου, μέσα σε ανοξείδωτα δοχεία ή μπουκάλια και μακριά από έντονες οσμές.   Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO   

Μύθος Νο 4
 Ένας τύπος ελαιόλαδου κάνει για όλες τις χρήσεις σε μια κουζίνα. Αυτό είναι κάτι που πλέον δεν το πιστεύουν ούτε οι νοικοκυρές αλλά ούτε και οι σεφ. Και οι δύο τύποι μαγείρων χρησιμοποιούν διαφορετικό ελαιόλαδο για τις ωμές σαλάτες ή για το τηγάνισμα, διαφορετικό για τα λαδερά ή τα μαγειρέματά τους. Άλλωστε, νέοι Έλληνες τυποποιητές μάς έχουν εφοδιάσει με εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα με διαφορετικές εντάσεις στο φρουτώδες, στο πικρό ή στο πικάντικό τους. Για παράδειγμα, το πικάντικο ταιριάζει με λιπαρές γεύσεις, το φρουτώδες με αλμυρές, ενώ το πικρό με ωμά ή βρασμένα γλυκά λαχανικά. Για το τηγάνισμα πάντα χρησιμοποιούμε έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, που έχει κορεσμένα λίπη σε μικρή δοσολογία και είναι πλούσιο σε μονοακόρεστα οξέα. Για χρόνια επικρατούσε η άποψη ότι τα σπορέλαια είναι περισσότερο ελαφριά από το ελαιόλαδο και άρα καταλληλότερα για τηγάνισμα, αφού με αυτό τον τρόπο μαγειρέματος τα φαγητά απορροφούν περισσότερες λιπαρές ουσίες. Στην πραγματικότητα, τα σπορέλαια αντέχουν λιγότερο στο τηγάνισμα, «προσφέρουν» τις ίδιες θερμίδες στον οργανισμό και υπολείπονται σε θρεπτικές ουσίες του ελαιόλαδου. Η φήμη τους οφείλεται στο ότι είναι φτηνότερα κι έχουν διαφημιστεί πολύ. Το ελαιόλαδο, όπως και όλα τα έλαια, «δίνει» στον οργανισμό 9 θερμίδες ανά γραμμάριο κι έχει σαφώς μεγαλύτερη διατροφική αξία, καθώς περιέχει μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, από τα σπορέλαια που περιέχουν περισσότερα πολυακόρεστα. Βέβαια, όπως είναι φυσικό, και το ελαιόλαδο χάνει το μεγαλύτερο μέρος της διατροφικής του αξίας με το τηγάνισμα. Ωστόσο, 180 °C είναι η κανονική θερμοκρασία τηγανίσματος, έτσι ώστε τα τρόφιμα να ψήνονται χωρίς να καίγονται εξωτερικά, το ελαιόλαδο να έχει τις μεγαλύτερες αντοχές και να κινδυνεύει λιγότερο από οξείδωση, καθώς, όταν το λάδι δεν «αντέχει» και διασπάται, παράγονται προϊόντα που είναι βλαβερά για την υγεία του ανθρώπου. Η αντοχή του ελαιόλαδου οφείλεται στην πλούσια περιεκτικότητά του σε μονοακόρεστα οξέα και βιταμίνη Ε. Είναι, λοιπόν, το μόνο από τα φυτικά λάδια που μπορείτε να τηγανίσετε έως και τρεις φορές, εφόσον βέβαια δεν το αφήσετε να καεί και η θερμοκρασία του δεν ανέβει πάνω από τους 220 °C.   

Μύθος Νο 5 
Υπάρχει μια περιοχή στην Ελλάδα που βγάζει το καλύτερο ελαιόλαδο! Εξαρτάται από το τι θεωρούμε καλύτερο. Η μελέτη του καθηγητή Μαγιάτη έδειξε ότι η κορωνέικη ποικιλία είναι ευλογημένη όσον αφορά τις πολυφαινόλες. Όμως και εδώ ισχύει αυτό που συνέχεια τονίζουμε, ότι δηλαδή περισσότερη σημασία έχουν οι καλές πρακτικές κατά την επεξεργασία (παρά η προέλευση από μία συγκεκριμένη περιοχή), που, αν εφαρμοστούν στην καλλιέργεια, στη συγκομιδή, στην ελαιοποίηση, στην αποθήκευση και στην τυποποίηση, μπορούμε να έχουμε υψηλής ποιότητος έξτρα παρθένο ελαιόλαδο. Έτσι, περιοχές που μέχρι τώρα δεν φημιζόντουσαν για τις ποικιλίες της ελιάς τους, τώρα, με τις σωστές πρακτικές, σαρώνουν τα βραβεία και την προτίμηση των καταναλωτών. Τέτοιες περιοχές είναι η Αλεξανδρούπολη με την ποικιλία μαρώνεια (Μάκρης), η Μυτιλήνη με την κολοβή και την αδραμυτινή, η Χαλκιδική με τη γαλανή και η Αργολίδα με το μανάκι. Γνώμη των ειδικών είναι ότι το μέλλον ανήκει στα blends ελαιόλαδων, τη μείξη δηλαδή περισσοτέρων της μιας ποικιλίας, για να επιτευχθεί η επιθυμητή γεύση, κάτι παρόμοιο με αυτό που γίνεται με τα κρασιά δηλαδή, όπου δύο και τρεις ποικιλίες μαζί δίνουν ένα γευστικότερο αποτέλεσμα. 

  Μύθος Νο 6 
Η Ελλάδα βγάζει το καλύτερο ελαιόλαδο στον κόσμο. Σίγουρα ένα από τα καλύτερα, όταν προσέχουμε την επεξεργασία της ελιάς. Όμως, όσο τρανό λάδι κι αν παράγει μια χώρα, το στοίχημα πάντα θα παίζεται στη σωστή επεξεργασία. Σημασία έχει, πάντως, να αναφέρουμε ότι από τους περίπου 300.000 τόνους που παράγουμε κάθε χρόνο, το 1/3 τουλάχιστον φεύγει χύμα για τυποποίηση στις γειτονικές χώρες. Το 2012 (που θεωρείται μια καλή χρονιά για το ελληνικό ελαιόλαδο) στους διεθνείς διαγωνισμούς η Ελλάδα πήρε μόνο το 8% των βραβείων. Οι Ισπανοί και η περιοχή της Τοσκάνης στην Ιταλία είναι πλέον σοβαροί ανταγωνιστές μας στα βραβεία, αλλά ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι οι χώρες της Λατινικής Αμερικής (Αργεντινή, Περού και Χιλή) παράγουν και διοχετεύουν στις διεθνείς αγορές το φρέσκο ελαιόλαδό τους πριν από εμάς, όταν εμείς έχουμε ακόμα καλοκαίρι.  

Μύθος Νο 7
 Το έντονο πράσινο χρώμα και μόνο λέει πολλά για το λάδι... Δεν λέει απολύτως τίποτα. Λίγα φύλλα ελιάς και μόνο προσδίδουν σε ένα ελαιόλαδο ένα παραπλανητικό βαθύτερο πράσινο χρώμα που οι πιο πολλοί νομίζουμε ότι είναι ένδειξη υψηλότερης ποιότητας! Ακόμα και οι έμπειροι δοκιμαστές και γευσιγνώστες ελαιόλαδου υποχρεωτικά δοκιμάζουν τα δείγματά τους σε μπλε σκούρα γυάλινα ποτηράκια για να μην επηρεάζονται καθόλου από το χρώμα του κάθε ελαιόλαδου.   Μύθος Νο 8 Ο Έλληνας γνωρίζει τα πάντα για το ελαιόλαδο και ξέρει να ξεχωρίζει το καλό και το κακό λάδι γιατί μεγάλωσε μ' αυτό. Δυστυχώς, γνωρίζει πολύ λίγα, και ο μεν Έλληνας καταναλωτής φέρει την ευθύνη που του αναλογεί, αλλά ο Έλληνας ελαιοπαραγωγός, μικρός ή μεγάλος, είναι κρίμα να μη γνωρίζει τα πάντα γύρω από το ελαιόλαδο και να τρέχει κάθε τόσο να διορθώσει τα κακώς κείμενα εκ των υστέρων, όταν κάτι πάει στραβά με το λάδι του. Το ελαιόλαδο, όπως και το κρασί και όλα τα αγροτικά προϊόντα, έχει τα μυστικά του που μπορούν να το καταβαραθρώσουν σε ένα μέτριο λιπαντικό προϊόν ή να το αναβαθμίσουν σε ένα εξαιρετικό τρόφιμο. Αν δεχτούμε, δε, ότι είμαστε και η μόνη χώρα στον κόσμο που έχουμε ειδική κατηγορία φαγητών (τα λαδερά!), τότε όλοι μας, επαγγελματίες και απλοί καταναλωτές, θα έπρεπε να γνωρίζουμε ακόμα περισσότερα! Επίσης, το ελληνικό κράτος πρέπει να θεσπίσει μια εθνική νομοθεσία για την απαγόρευση του ελαιόλαδου σε μπουκαλάκι σε εστιατόρια. Η Πορτογαλία πρώτη και μετά η Ισπανία τα απαγόρευσαν με εθνική νομοθεσία, όταν είδαν την Ε.Ε. να μην περνά τον νόμο. Η Ελλάδα ακόμα σερβίρει στις ταβέρνες ελαιόλαδο που απλώς συμπληρώνεται στο ίδιο μπουκαλάκι από τον Μάιο μέχρι τον Οκτώβριο. Απαράδεκτο (και ιδιαίτερα επικίνδυνο) για μια σοβαρή ελαιοπαραγωγό χώρα. Θέλετε επιπλέον λαδάκι στη σαλάτα σας; Ζητήστε να σας βάλουν από την κουζίνα τους!   

Μύθος Νο 9
 Το βιολογικό ελαιόλαδο είναι το καλύτερο λάδι. Στατιστικά, τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά (φρουτώδες, πικρό, πικάντικο) των βιολογικών ελαιολάδων είναι χαμηλότερα από τα αντίστοιχα των συμβατικών. Η καταπολέμηση των ασθενειών με φυτοφάρμακα, η προσθήκη λιπασμάτων κ.λπ. παράγουν πιο υγιή καρπό, που οδηγεί σε καλύτερο τελικό προϊόν. Όμως η βιολογική γεωργία και τα προϊόντα αυτής απευθύνονται στους καταναλωτές που βάζουν πρώτα απ' όλα την αειφορία και την κατανάλωση προϊόντων χωρίς καθόλου φυτοφάρμακα.   Μύθος Νο 10 Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είναι πανάκριβο. Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είναι χυμός ελιάς που, αν έχει παραχθεί με ορθές πρακτικές σε όλα τα στάδια, μας εξασφαλίζει πολλά οφέλη, σε αντίθεση με το ελαιόλαδο που είναι προϊόν χημικής επεξεργασίας και είναι απλώς μια ασφαλής λιπαρή ουσία, χωρίς κάποιο επιπλέον όφελος. Τα υψηλής ποιότητας παρθένα ελαιόλαδα έχουν ευχάριστα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά που εξαρτώνται από την ποικιλία, το στάδιο ωρίμανσης, το έδαφος, το κλίμα, τη μεταχείριση του καρπού μέχρι να φτάσει στο ελαιοτριβείο, τη διαδικασία παραγωγής και τον τρόπο συντήρησης. Αγοράζουμε τυποποιημένο ελαιόλαδο αντί για χύμα, διότι το τυποποιημένο ελέγχεται αυστηρά από τους αρμόδιους φορείς βάσει των προδιαγραφών που έχουν οριστεί από την Ε.Ε. και ο καταναλωτής μπορεί να διεκδικήσει τα δικαιώματά του σε περίπτωση υποβάθμισης ή νοθείας. Επιλέγουμε μικρή συσκευασία και κατά προτίμηση σκουρόχρωμη γυάλινη φιάλη, της οποίας το πώμα να είναι σφραγισμένο. Γνωρίζουμε ότι η διατηρησιμότητα του ελαιόλαδου είναι 12-18 μήνες από την ημερομηνία τυποποίησης. Διατηρούμε το ελαιόλαδο σε σκιερό και δροσερό μέρος (ιδανικά στους 16 °C), χωρίς οσμές, μακριά από θερμότητα και φως. Είναι το καλύτερο δώρο που μπορείς να προσφέρεις στον εαυτό σου σε καθημερινή βάση, η τιμή του είναι ιδιαίτερα προσιτή και θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και φτηνή, αν συγκριθεί με του απλού ελαιόλαδου. 

 Κι άλλα ερωτήματα για το ελαιόλαδο 1.
 Τι είναι τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του ελαιόλαδου; 
Τί είναι οι περίφημες πολυφαινόλες και οι φαινόλες; Τι είναι η οργανοληπτική αξιολόγηση; 
Είναι η ανίχνευση και περιγραφή των ποιοτικών και ποσοτικών οσφραντικο-γευστικών χαρακτηριστικών του παρθένου ελαιόλαδου, χρησιμοποιώντας τις ανθρώπινες αισθήσεις, και η ταξινόμηση αυτού σύμφωνα με τα οργανοληπτικά του χαρακτηριστικά. Μια ομάδα επιλεγμένων κι εκπαιδευμένων δοκιμαστών ταξινομεί με ειδικές μεθόδους τα παρθένα ελαιόλαδα, σύμφωνα με την αντιλαμβανόμενη ένταση του ελαττώματος, που γίνεται αντιληπτό με τη μεγαλύτερη ένταση και την παρουσία ή όχι του φρουτώδους. Τι είναι οι περίφημες φαινόλες; Φαινόλες ονομάζονται οι ενώσεις που περιέχουν τουλάχιστον έναν βενζολικό δακτύλιο και ένα ή περισσότερα υδροξύλια στον βενζολικό δακτύλιο. Οι φαινόλες παρουσιάζουν έντονη αντιοξειδωτική δράση. Λόγω της αντιοξειδωτικής τους δράσης συμβάλλουν στην παρεμπόδιση ή στην επιβράδυνση της οξείδωσης των ελαίων. Η υψηλή αντιοξειδωτική σταθερότητα των παρθένων ελαιολάδων, σε σύγκριση με άλλα έλαια, οφείλεται στην υψηλή συγκέντρωση ελαϊκού οξέος και στη χαμηλή περιεκτικότητα των τριγλυκεριδίων σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, καθώς και στα επίπεδα των φαινολικών συστατικών με αντιοξειδωτική δράση. Να τι κάνουν: Φαινόλες: αυξάνουν την αντίσταση στην οξείδωση. Στερόλες: εμποδίζουν την απορρόφηση της χοληστερόλης από το έντερο. Καροτένια: βοηθούν την ανάπτυξη του κυττάρου και την αιμοποίηση και επιταχύνουν τη διαδικασία της επούλωσης. Τερπενικές αλκοόλες: βοηθούν στην αποβολή της χοληστερόλης. Τοκοφερόλες: εμποδίζουν την αυτο-οξείδωση. Β-καροτίνη: αντιοξειδωτική και απαραίτητη για την όραση.   2. Τι θα πει ελαιόλαδο, παρθένο ελαιόλαδο, έξτρα παρθένο ελαιόλαδο και πυρηνέλαιο; 1. Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο: Είναι παρθένο ελαιόλαδο, δηλαδή ελαιόλαδο που έχει παραχθεί μόνο με φυσικές και μηχανικές διαδικασίες, με τέλειο άρωμα και γεύση, με ελεύθερη οξύτητα, όχι μεγαλύτερη από 0,8% και με άλλα χαρακτηριστικά σύμφωνα με αυτά που προβλέπονται στον Κανονισμό 2568/91 της Κοινότητας. 2. Παρθένο ελαιόλαδο: Είναι παρθένο ελαιόλαδο, δηλαδή ελαιόλαδο που έχει παραχθεί μόνο με φυσικές και μηχανικές διαδικασίες, με καλά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά, με ελεύθερη οξύτητα όχι μεγαλύτερη από 2,0% και με άλλα χαρακτηριστικά σύμφωνα με αυτά που προβλέπονται στον Κανονισμό 2568/91 της Κοινότητας. 3. Ελαιόλαδο: Είναι το μείγμα εξευγενισμένου ελαιόλαδου και βρώσιμου παρθένου ελαιόλαδου με οξύτητα όχι μεγαλύτερη από 1%. Το εξευγενισμένο ελαιόλαδο παραλαμβάνεται με εξευγενισμό (εξουδετέρωση, απόσμηση, αποχρωματισμό) του μειονεκτικού παρθένου ελαιόλαδου. 4. Πυρηνέλαιο: Είναι το μείγμα εξευγενισμένου πυρηνέλαιου και βρώσιμου παρθένου ελαιόλαδου με οξύτητα όχι μεγαλύτερη από 1%. Το εξευγενισμένο πυρηνέλαιο παραλαμβάνεται με εξευγενισμό του ακατέργαστου πυρηνέλαιου. 

Η Paratus Hellas προσφέρει ολοκληρωμένες υπηρεσίες γύρω από το ελαιόλαδο για foodies, σεφ, επιχειρηματίες από τον χώρο των τροφίμων και ελαιοπαραγωγούς [όπως πιστοποιημένα εκπαιδευτικά προγράμματα ελαιόλαδου, συμβουλευτικές υπηρεσίες για την εφαρμογή ορθών πρακτικών και οδηγιών του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιόλαδου στην καλλιέργεια, συγκομιδή, ελαιοποίηση, αποθήκευση και τυποποίηση του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου, υπηρεσίες Τεχνικού Συμβούλου για τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την πιστοποίηση όλων των Συστημάτων Διαχείρισης. (ISO 9001, ISO 22000-HACCP, BRC, ISO 17025, ISO 14001, ΕΛΟΤ 1801-OHSAS, κ.λπ.), πιστοποιημένα εκπαιδευτικά προγράμματα (ISO 9001, ISO 22000-HACCP, BRC, ISO 17025, ISO 14001, ΕΛΟΤ 1801-OHSAS κ.λπ.), καθώς και διοργάνωση γευσιγνωσιών ελαιόλαδου για πελάτες και συνεργάτες εταιρειών ελαιόλαδου].   Στις 28.04 στο Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος διοργανώνεται ένα αφιέρωμα στην ελιά και το ελαιόλαδο με τίτλο: «Το μέλλον της ελιάς, η ελιά του μέλλοντος» Μια βραδιά συζήτησης σε τρεις πτυχές: Μύθος και ιστορία André Bervillé, πρώην Διευθυντής Ερευνών στο Ερευνητικό Κέντρο INRA Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη, πρώην Διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών Η ελιά απέναντι στην κλιματική αλλαγή Stéphane Angles, Γεωγράφος, Επίκουρος Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Paris Diderot Χρήστος Ζερεφός, μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Πρόεδρος του Μαριολοπούλειου-Καναγκίνειου Ιδρύματος Επιστημών Περιβάλλοντος Ανδρέας Καραμάνος, τέως Πρύτανης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Αναγέννηση της ελιάς: από τις βιοτεχνολογίες στη γαστρονομία Λέανδρος Σκαλτσούνης, Διευθυντής του τομέα Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων, Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντωνία Τριχοπούλου, Πρόεδρος Ελληνικού Ιδρύματος Υγείας Ηλίας Μαμαλάκης, Δημοσιογράφος και Συγγραφέας Συντονισμός: Περικλής Βασιλόπουλος, Δημοσιογράφος, Αντιπρόεδρος της Ένωσης Πολιτών για την Παρέμβαση Sylvie Gruszow, Επιστημονική Δημοσιογράφος, Conférences sans frontiéres Εισαγωγή στη γευσιγνωσία ελαιόλαδου: Η γεύση της ελιάς Ξεναγός: Γιάννης Καρβέλας, Ρro olive oil expert ifg.gr

 Πηγή: www.lifo.gr

Σάββατο 20 Σεπτεμβρίου 2014

Από το σχολείο στον ελαιώνα μέχρι τη Δανία

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:
Αν και στο Κρανίδι δεν είναι λίγοι εκείνοι που θεωρούν παρακατιανή δουλειά την ενασχόληση με τις ελιές, συχνά χωρίς να διστάζουν να ξεπουλήσουν τη γη τους, ο Αναστάσιος Ανέστης έκανε ακριβώς το αντίθετο: παρά το ιδιαίτερα απαιτητικό επάγγελμα του καθηγητή ιδιωτικού σχολείου, αποφασίζει να αναλάβει εξ ολοκλήρου την καλλιέργεια 90 στρεμμάτων με ελαιόδεντρα, όταν περιήλθαν στην κατοχή του ως κληρονομιά, ώστε να μην πάει χαμένος ο κόπος των προγόνων του. Η κούραση, ανίκανη να τον πτοήσει. Ούτε τον ενόχλησε που κάθε Κυριακή βράδυ έπρεπε να καθαρίζει τα χέρια του με βουρτσάκι για να απομακρύνει το χώμα για να αποφύγει χιουμοριστικά σχόλια των μαθητών του, όπως: «Κύριε, σκοτώσατε κανέναν και τον θάψατε;». Τα τελευταία χρόνια, πηγαίνει ανελλιπώς τα Σαββατοκύριακα στην Αργολίδα, ενώ φέτος θα εξαγάγει για πρώτη φορά στη Δανία το βιολογικό λάδι που παράγει, μέσω της νεοσυσταθείσας επιχείρησης Rhizoma (www.rhizomaoliveoil.com). Σύμμαχος στην προσπάθεια, η σύζυγός του Σοφία, ενώ στην ομάδα εργασίας προστέθηκε η νεογέννητη κόρη του!

Το αγροτικό χορεύει επάνω στον χωματόδρομο που οδηγεί στο κτήμα της Ξερόβρουβας – η άλλη έκταση βρίσκεται στη γειτονική Ούρεζα. «Αυτή είναι “μανάκι”, οι άλλες “κορωνέικες”», εξηγεί τις ποικιλίες ο δόκτωρ Ανέστης. Εκδηλος ο ενθουσιασμός του: «Φυτέψαμε αυτά τα φιντανάκια Νοέμβριο του ’12, τώρα έχουν ελίτσες!». Πώς έφτασε ώς εδώ; «Χρωστώ πολλά στις προηγούμενες γενιές. Παππούς και γιαγιά, σαν δεύτεροι γονείς. Από εκείνους ξεκίνησαν όλα. Εξαιρετική η σχέση με τον θείο, που τους διαδέχθηκε. Ακληρος ο ίδιος, αβγάτισε την οικογενειακή περιουσία. Δούλεψε σκληρά – κι ας είχε κι άλλη δουλειά. “Εφυγε” ξαφνικά στα 60. Εμείς, η τρίτη γενιά». Οι γονείς του, αμφότεροι κωφοί, με επαγγελματική ενασχόληση άσχετη με τη γη. Η ταυτότητα της καλλιέργειας; Δύο κτήματα, 90 στρέμματα με 1.300 ελαιόδεντρα. Δείχνει ένα δέντρο με γέρικο, χοντροδεμένο κορμό – «Η αγαπημένη μου ελιά...». Αυτή που έδωσε την ιδέα για τον λογότυπο της εταιρείας. Καθόμαστε στη σκιά της – η μεσημεριανή ζέστη σχεδόν ανυπόφορη. Κάθε τόσο χουφτιάζει χώμα, γυρίζει να αγγίξει τον κορμό, ξεριζώνει παράσιτα.

Ακούγοντας την προσωπική του διαδρομή μέχρι να αυτοπροσδιοριστεί –εκτός από καθηγητής– ως ελαιοπαραγωγός, αιφνιδιάζομαι: «Ανέκαθεν μου άρεσε η θάλασσα. Σπούδασα Θαλάσσια Βιολογία στην Αγγλία, ακολούθησε διδακτορικό στην Ωκεανογραφία. Σεπτέμβρη του ’06, προσλαμβάνομαι ως καθηγητής Βιολογίας στα Εκπαιδευτήρια Γείτονα (σήμερα πλέον deputy coordinator, University counselor IB DP ). Δύο μήνες αργότερα, “φεύγει” ο θείος μου. Καρδιά. Πέφτουν όλοι πάνω μου: “Τι θα κάνεις τα κτήματα;”. Ολοι εδώ γύρω ξεπουλάνε, εγώ όμως αισθάνθηκα υποχρέωση σε όσους είχαν μοχθήσει γι’ αυτά πριν από εμένα. Αλλωστε, η επαφή με τη γη ανέκαθεν με ενθουσίαζε. Ετσι, αναλαμβάνω τον ελαιώνα». Θέτοντας αυστηρά κριτήρια, μεταβαίνει στη βιολογική καλλιέργεια: «Οταν το έδαφος έχει φάει φάρμακο, όπως συνέβη εδώ, χρειάζονται τουλάχιστον 4 χρόνια για να κάνει κύκλο και να καθαρίσει. Από τότε που ανέλαβα, δεν έχει πέσει χημεία πουθενά. Πλέον, έχουμε την πιστοποίηση ΒΙΟΕΛΛΑΣ, ενώ το προϊόν έχει ήδη πάρει ΠΟΠ από την Agrocert».

Πώς αποτυπώνει τη φιλοσοφία του; «Η συμβατική παραγωγή δεν μπορεί να είναι αειφορική. Βιολογική σημαίνει μεν μικρότερη ποσότητα ελαιόλαδου, όμως απευθυνόμαστε στον καταναλωτή που νοιάζεται να γνωρίζει ότι αφήνουμε στην ατμόσφαιρα το μικρότερο δυνατό αποτύπωμα άνθρακα, δεν χρησιμοποιούμε καθόλου χημικά λιπάσματα, όλα ποτίζονται με ορυκτό νερό (γεώτρηση), γίνεται κομπόστ, ανακύκλωση. Ή ότι γίνεται προσπάθεια περιορισμού της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων – δεν καίω τα κλαριά, αλλά τα βάζω στον θρυμματιστή, ώστε τα θρεπτικά συστατικά τους να επιστραφούν στο έδαφος. Μέχρι το κατακάθι του καφέ από τις κεντρικές καντίνες του σχολείου μεταφέρω εδώ και το ανακατεύω με κοπριά και χώμα – επειδή η καφεΐνη περιέχει αρκετό άζωτο, συστατικό απαραίτητο στην ελιά».

«Πότε να μαζέψω»

Το γεγονός ότι είναι εμπειρικός δεν τον εμπόδισε να τρέξει την παραγωγή. «Αφενός το αντικείμενό μου είναι συναφές, αφετέρου παρακολουθώ τακτικά σεμινάρια γευσιγνωσίας ή ενημέρωσης. Προκειμένου, δε, να μαζέψω την ελιά στη σωστά ώριμη στιγμή της, στέλνω κάθε χρόνο ένα δείγμα σε χημικό εργαστήριο, απ’ όπου με κατευθύνουν σχετικά με το πότε να μαζέψω, ανάλογα με το πότε οι πολυφαινόλες, το βασικό αντιοξειδωτικό συστατικό, έχουν τη μεγαλύτερη δυνατή συγκέντρωση».
 Ολη η προετοιμασία για το ταξίδι 2.000 μπουκαλιών ελαιολάδου στο εξωτερικό
Πώς καταγράφει ο κ. Ανέστης την εμπειρία του από την προετοιμασία της εξαγωγής ελαιολάδου;

«Καταρχάς, για να μπορείς να εξάγεις, πρέπει να ξεκινήσεις τη διαδικασία 3-4 χρόνια πριν, δεδομένου του χρονικού ορίζοντα που λειτουργούν οι δημόσιες υπηρεσίες. Αν και μελλοντικά στοχεύουμε σε κάποια εγχώρια ντελικατέσεν, η ποσότητα ελαιολάδου που παράγουμε είναι περιορισμένη, κατά μέσο όρο 10 τόνοι, πράγμα που μεταφράζεται σε 20.000 μπουκάλια των 500 ml. Αυτή τη στιγμή, υπάρχει μία παραγγελία για τη Δανία: 2.000 φιάλες. Το δοκίμασαν, τους άρεσε, τελείωσε. Είναι η πρώτη φορά που θα στείλουμε. Εκτός από το γεγονός ότι το συγκεκριμένο ελαιόλαδο προέρχεται από ένα χαρισματικό τόπο, εκείνο που μας διαφοροποιεί είναι το γεγονός ότι ελέγχουμε εμείς όλα τα στάδια: από την παραγωγή έως το ράφι. Δώσαμε, μάλιστα, ιδιαίτερη βαρύτητα στην αισθητική - χάρτινη συσκευασία από ανακυκλωμένο χαρτί, ιταλικό μπουκάλι με αληθινό αποτύπωμα των δακτυλίων από κλαδί της αγαπημένης μας ελιάς, να δίνει το στίγμα, φυλλάδιο στα αγγλικά. Βασικός λόγος που το λάδι δεν έμεινε στην Ελλάδα: επειδή, πολύ απλά, οι Ελληνες έχουμε μάθει να τρώμε ό,τι λάδι μας φέρουν στον τενεκέ. Αν και η χώρα μας είναι η μεγαλύτερη καταναλώτρια ελαιόλαδου στον κόσμο ανά κεφαλή, ο Ελληνας δεν θα πληρώσει εύκολα 7, 8, 10 ευρώ για ένα ποιοτικό λάδι. Σκεφτείτε ότι στην Ευρώπη -Παρίσι, Λονδίνο, Βρυξέλλες, Αμστερνταμ- υπάρχει η φιλοσοφία του olive bar, όπου πίνεις/δοκιμάζεις αυτό που θα αγοράσεις. Στην Ελλάδα, δεν υπάρχει κάτι τέτοιο».

www.kathimerini.gr

Δευτέρα 26 Μαΐου 2014

Το ελαιόλαδο ασπίδα ενάντια στην ατμοσφαιρική ρύπανση.


       Η κατανάλωση ελαιολάδου μπορεί να μειώσει την αρνητική επίδραση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στα αιμοφόρα αγγεία, σύμφωνα με νέα μελέτη. Ωστόσο υπάρχει σκεπτικισμός κάποιων ειδικών σχετικά με τα αποτελέσματα.
Το ελαιόλαδο ασπίδα ενάντια στην ατμοσφαιρική ρύπανση

«Φρένο» στην επίδραση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης
       Στο πλαίσιο της μελέτης οι ερευνητές από την Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ ανακάλυψαν ότι ατμοσφαιρική ρύπανση «γεννημένη» στο εργαστήριο είχε μικρότερη αρνητική επίδραση στη λειτουργία του ενδοθηλίου, της «φόδρας» δηλαδή των αιμοφόρων αγγείων, σε άτομα που κατανάλωναν ελαιόλαδο σε σύγκριση με άλλα που κατανάλωναν ιχθυέλαια ή καθόλου λάδι.
              Η μελέτη περιέλαβε 42 υγιή άτομα με μέση ηλικία τα 58 έτη. Οι εθελοντές κατανάλωναν τρία γραμμάρια ελαιόλαδου ή ιχθυέλαιου ή καθόλου λάδι σε καθημερινή βάση επί τέσσερις εβδομάδες. Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στη λειτουργία των κυττάρων του ενδοθηλίιου των αιμοφόρων αγγείων των εθελοντών μετά την έκθεσή τους επί δύο ώρες στην ατμοσφαιρική ρύπανση... εργαστηρίου.
        «Η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να οδηγήσει σε δυσλειτουργία του ενδοθηλίου» ανέφερε ο επικεφαλής της μελέτης δρ Χαγιάν Τονγκ, βιολόγος στην αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος και προσέθεσε ότι αυτή η δυσλειτουργία αποτελεί παράγοντα κινδύνου για αθηροσκλήρωση (συσσώρευση αθηρωματικής πλάκας εντός των αρτηριών).
         «Καθώς είναι γνωστό ότι το ελαιόλαδο αλλά και τα ιχθυέλαια μπορούν να έχουν ευεργετική επίδραση στο ενδοθήλιο, εξετάσαμε αν η χρήση αυτών των ελαίων θα μπορούσε να αντισταθμίσει τις βλάβες του ενδοθηλίου που προκαλούνται εξαιτίας της έκθεσης στα μικροσωματίδια  της ατμόσφαιρας σε ένα ελεγχόμενο περιβάλλον» εξήγησε ο ερευνητής.
Αντιδράσεις
           Ωστόσο άλλοι ειδικοί τόνισαν ότι το πλαίσιο της μελέτης ήταν πολύ περιορισμένο ώστε να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα σχετικά με τα πιθανά οφέλη από την κατανάλωση ελαιολάδου ή συμπληρωμάτων του στη λειτουργία του ενδοθηλίου των αγγείων. «Πρόκειται για μια πολύ μικρή μελέτη που διεξήχθη σε περιβάλλον εργαστηρίου» σχολίασε στην ιστοσελίδα επιστημονικών ειδήσεων Live Science ο δρ Πίτερ Κοέν, επίκουρος καθηγητής Ιατρικής στο Cambridge Health Alliance (πρόκειται για μια «συμμαχία» νοσοκομείων στα οποία περιλαμβάνεται και το Νοσοκομείο του Κέιμπριτζ), στο Σόμερβιλ της Μασαχουσέτης.
           Ο δρ Κοέν προσέθεσε ότι οι ερευνητές δεν διευκρινίζουν αν οι εθελοντές κατανάλωναν ελαιόλαδο σε μορφή τροφής ή συμπλήρωμα ελαιολάδου – αν λάμβαναν συμπλήρωμα θα έπρεπε να προσδιορίσουν ποιο ακριβώς ήταν αυτό. Στα αδύναμα σημεία της μελέτης, σύμφωνα με τον καθηγητή, ήταν και το ότι οι εθελοντές της μελέτης εκτέθηκαν μόνο σε.... εργαστηριακή ατμοσφαιρική ρύπανση και όχι σε ρύπανση υπό πραγματικές συνθήκες.
             Σε κάθε περίπτωση πάντως ο ειδικός σημείωσε ότι η κατανάλωση ελαιολάδου αποτελεί μια υγιεινή επιλογή. «Θα έπρεπε ήδη όλοι να τρώμε ελαιόλαδο» κατέληξε.
Πηγή: tovima.gr

Σάββατο 15 Φεβρουαρίου 2014

Το ελαιόλαδο φάρμακο για δυσκοιλιότητα και αυχενικό.

Το ελαιόλαδο αποτελεί βασικό συστατικό της μεσογειακής διατροφής με ιδιαίτερα ευεργετικές ιδιότητες για τον οργανισμό μας. Ας δούμε 10 χρήσεις του ελαιολάδου, εκτός κουζίνας, που δίνουν λύση σε καθημερινά προβλήματα υγείας.

1.Δυσκοιλιότητα: 1 κουταλάκι του γλυκού κάθε βράδυ πριν τον ύπνο δρα ως ήπιο ηπακτικό
2.Μέθη: 1 κουταλιά ηρεμεί το στομάχι, απαλύνοντας τη δυσάρεστη αίσθηση που προκαλεί η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
3.Κολικοί: 1 κουταλιά δρα καταπραϋντικά και σπασμολυτικά σε ελαφρούς κολικούς νεφρών.
4.Χοληστερίνη: 1-2 κουταλάκια πρωί και βράδυ σκέτο ή ανακατεμένο με φυσικό χυμό λεμονιού περιορίζει την ”οξείδωση» της κακής χοληστερίνης.
5.Αυχενικό σύνδρομο: Εάν το πρόβλημα οφείλεται σε υπερβολική μυϊκή ένταση κάνουμε ελαφρύ μασάζ  με  χλιαρό μίγμα ελαιολάδου και χαμομηλιού. Ζεσταίνουμε λίγο ελαιόλαδο σε μπεν-μαρί προσθέτουμε μία χούφτα χαμομήλι και ανακατεύουμε καλά.  Κάνουμε εντριβές στα σημεία του πόνου.
6.Ελαφριά εγκαύματα:  Ανακατεύουμε δύο κουταλιές ελαιόλαδο με το ασπράδι  ενός αβγού. Μειώνει τον πόνο, προστατεύει το καμένο δέρμα και  επιταχύνει την  αποκατάστασή του.
7.Ωτίτιδα:  Βρέχουμε ένα βαμβάκι με λίγο χλιαρό ελαιόλαδο και το τοποθετούμε στο αυτί. Ανακουφίζει από τον πόνο και καταπραΰνει φλεγμονές και ερεθισμούς.
8.Πόνοι αρθρώσεων: Σε μισό λίτρο ελαιόλαδο προσθέτουμε μία χούφτα φρέσκια ή ξερή μέντα. Το ζεσταίνουμε ελαφρώς και κάνουμε ελαφρύ μασάζ στην πονεμένη περιοχή. Δρα αναλγητικά  και ανακουφίζει από ρευματικούς πόνους.
9.Πόνος στο στομάχι: 1 κουταλιά ανακουφίζει από την υπερέκκριση υδροχλωρικού οξέος.
10.Σεξουαλική υποτονικότητα: 1-2 κουταλάκια κάθε πρωί, ανεβάζουν στα ύψη την λίμπιντο.


boro.gr




Σάββατο 8 Φεβρουαρίου 2014

Olives and olive oil.

The Greeks are among the first that cultivated the olive tree for its precious products, olive and olive oil.
The Greeks are among the first that cultivated the olive tree for its precious products, olive and olive oil.
The olive tree which harmoniously ties up with the Greek landscape and the temperament of its residents, sculptured from Mediterranean sun and the Aegean Sea winds has always existed as an endless source of inspiration for the Greek spirit and soul? a symbol of social and religious values, progress, peace, prosperity, prudence and fame.
A branch of olive in a form of a hoop, was the gold medal that was awarded to the winner of the Ancient Olympic games. According to an ancient Greek fable the olive wreath came from an olive tree that Hercules had planted himself. Homer called the olive oil “golden liquid” and Hippocrates “big healer”.

Olive oil, a product absolutely natural, is considered the corner-stone and the biggest secret of the Mediterranean diet, which internationally constitutes the healthiest diet. Olive Oil has antioxidant attributes and in addition to extended consumption, it strengthens the good function of the organism and promoting longevity.
Olive oil is regarded as a priceless treasure of Greek nature and should not be absent from the daily dinner.

http://www.hnproducts.gr/
atural, is considered the corner-stone and the biggest secret of the Mediterranean diet, which internationally constitutes the healthiest diet. Olive Oil has antioxidant attributes and in addition to extended consumption, it strengthens the good function of the organism and promoting longevity.
Olive oil is regarded as a priceless treasure of Greek nature and should not be absent from the daily dinner.